NAJDOSKONALSZE ODNIESIENIE

Pedagogika personalistyczna i humanistyczna stanowi najdoskonalsze chyba odniesienie do pedagogiki specjalnej, gdyż podkreśla godność i war­tość jej podmiotu – osoby niepełnosprawnej. A że jest to obecnie ważka oferta, która może być „odpowiedzią na współczesne oczekiwania świata” (Kaczyńska 2000, s. 245), dowodzi przytoczony temat Światowego Kongresu Filozofii w Bostonie (1998 r.), który poszukiwał „filozofii wychowującej ludz­kość”. Filozofia mogłaby być „ratunkiem zagrożonego człowieczeństwa”. Czyż nie należałoby się zgodzić z tymi, którzy ratunek ten widzą w pedago­gice personalistycznej, tak bardzo eksponującej godność i podmiotowość in­tegralnej osoby ludzkiej, odpowiedzialnej, obdarzonej rozumem i wolną wolą, mającej prawe sumienie, a więc i możność dokonywania samodziel­nych wyborów moralnych, zdolnej do samowychowania, dążenia ku dobru, budowania wspólnoty.Ta pedagogika miłości (Kaczyńska 2000, s. 245) jest bliska pedagogice przyjaźni uprawianej przez Marię Grzegorzewską i Janinę Doroszewską (por. Tomasik 1997), toteż – jak się wydaje – stanowi dla ich myśli deontolo- gicznej trafny punkt odniesienia. Źródłem do przedstawienia ich poglądów będą materiały archiwalne, z którymi się zetknęłam przygotowując do dru­ku monografie o Grzegorzewskiej (Ocalić…) i Doroszewskiej (Polska Pani…) oraz ich drukowane prace, zwłaszcza Listy do Młodego Nauczyciela (1996) i Pedagogika specjalna (1981).